S-300PMU1 Το Ελληνικό Υπερόπλο σε Αδράνεια

Ελληνικό σύστημα S-300 στην Κρήτη

 

Την περίοδο του φθινοπώρου του 2012 ήταν προγραμματισμένη η βολή δοκιμής ένταξης-αποδοχής του Συστήματος Αντιαεροπορικής Άμυνας S-300 PMU1 το οποίο από το 2007 το ιδιοκτησιακό καθεστώς έχει περάσει στην Ελληνική Κυβέρνηση. Κάτι τέτοιο θα άλλαζε τα δεδομένα στο Αιγαίο καθώς οι επιδόσεις του είναι τέτοιες που το καθιστούν το πλέον επίφοβο και φονικό σύστημα αεράμυνας. Μετά από αλλεπάλληλες πιέσεις αποφασίστηκε η δοκιμή να αναβληθεί κάπου στα μέσα του 2013 σύμφωνα με τον περιοδικό αμυντικό τύπο. Η βολή αρχικά ήταν να γίνει κανονικά το Μάιο αλλά μια σειρά από τεχνικά ζητήματα συντήρησης δεν το επέτρεψαν με αποτέλεσμα η βολή να  προγραμματιστεί για το τέλος του Οκτωβρίου. Τελικά μετά από παρασκηνιακές πιέσεις (παρόμοια σκηνικά υπάρχουν από το 2000 όπου για πρώτη φορά τα ελληνικά πληρώματα και προσωπικό ήταν έτοιμα και πλήρως εκπαιδευμένα για βολή αποδοχής) «αναβλήθηκε» αφήνοντας τα να σαπίζουν στις αποθήκες. Συνολικά 2 συστοιχίες πυραύλων με 96 βλήματα εδρεύουν στο Τυμπάκι της Κρήτης με χώρο ευθύνης την το νησί της Κρήτης και το νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Ιστορική Αναδρομή

1997-8 Η κυπριακή κυβέρνηση Κληρίδη αποφασίζει να προμηθευτεί μυστικά αρχικά 2 συστοιχίες πυραύλων S-300 της πλέον σύγχρονης έκδοσης- μία χρονιά μετά τα γεγονότα των Ιμίων, τις συχνές τουρκικές παραβιάσεις του κυπριακού εναερίου χώρου και την απόκτηση από τους τούρκους βαλλιστικών πυραύλων ATACMS-στα πλαίσια του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος- για την προστασία και την άμυνα ολόκληρης της Κύπρου. Μετά από καιρό η μυστική αγορά διέρρευσε στον τύπο από ανώνυμη πηγή με αποτέλεσμα να εξοργιστεί η Τουρκία. Λόγω της Μεγάλης Εμβέλειας τόσο των πυραύλων (150km) όσο και του ραντάρ έρευνας (350+km) οι τουρκικές ένοπλες Δυνάμεις το κατέταξαν σε πρωταρχική απειλή που θα άλλαζε τις ισορροπίες στο νησί και θα δυσχέρανε τις όποιες επιθετικές αεροπορικές επιχειρήσεις.  Επιπλέον η αυξημένη φονικότητα του συστήματος σε συνδυασμό με την τοποθέτηση του σε αμυντικές θέσεις κατάλληλα οχυρωμένες και διαμορφωμένες στο Νότιο τμήμα απαιτούσαν για την καταστροφή του ένα δυσανάλογο μεγάλο αριθμό αεροσκαφών. Ήταν το «απόλυτο» μέσο αποτροπής εναντίον μιας τουρκική εισβολή. Μετά από έντονες πιέσεις και απειλές (απειλούσαν να βυθίσουν προληπτικά μέχρι και τα ρωσικά πλοία που το μετέφεραν σε διεθνή ύδατα και να βομβαρδίσουν  την Κυπριακή Εθνική Φρουρά) αλλά κυρίως λόγω της αναποφασιστικότητας της ελληνικής πλευράς (λόγω αμερικανικών κυρίως  πιέσεων) αποφασίστηκε από την ελληνική και κυπριακή πλευρά το συγκεκριμένο σύστημα να εγκατασταθεί στην Κρήτη σε ελληνικό έδαφος όπου από τότε δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία βολή. Θεωρητικά η ιδιοκτησία του συστήματος παρέμενε σε κυπριακά χέρια έως το 2007 που μεταβιβάστηκε και επισήμως στην Ελλάδα.

 

Δυνατότητες Συστήματος-Το απόλυτο σύστημα αεράμυνας

Το αντιαεροπορικό σύστημα S-300 PMU1 μπορεί να εμπλέξει εναέριους στόχους μεγέθους μαχητικού αεροσκάφους σε αποστάσεις έως 150 Km χάρις στον εξελιγμένο πύραυλο 48N6Ε με πολεμική κεφαλή 143 kg HE από χαμηλά 25-50 μ έως μεγάλα ύψη 30 χλμ. Η καθοδήγηση του πυραύλου γίνεται μέσω της τεχνικής track via missile(TVM) –παρόμοια μέθοδος χρησιμοποιείται και στο αμερικανικής κατασκευής σύστημα Patriot- ενώ έχει και αντί-πυραυλικές ικανότητες όντας ικανό να πλήξει στόχους που κινούνται με ταχύτητα μέχρι 3 km/sec. Το σύστημα διαθέτει 3 ραντάρ ένα ραντάρ έρευνας-πρόσκτησης στόχου 64N6E (BIG BIRD) , ένα ραντάρ κατάλληλο για χαμηλά ύψη 76N6 Clam Shell και ένα ραντάρ καθοδήγησης-εγκλωβισμού στόχων 30N6E TOMB STONE radar. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή το ραντάρ TOMB STONE είναι ικανό να εγκλωβίσει  στόχους με rcs 0.02 m2  (αεροσκάφη στελθ) σε απόρρητη εμβέλεια. Με βάση εκτιμήσεις και προσομοιώσεις αυτή η εμβέλεια είναι γύρω στα 70-80 km όπου παρουσιάζεται στο διάγραμμα της εικόνας ΙΙ. Επιπλέον μπορεί να εμπλέξει μέχρι δώδεκα (12)στόχους από διαφορετικές κατευθύνσεις σε πλήρη σφαιρική 360ο κάλυψη. Το σύστημα επίσης είναι συμβατό με τον νεώτερο εξελιγμένο πύραυλο 48N6Ε2 βεληνεκούς 200km καθώς και με τους 9M96E1 9M96E2 βεληνεκούς 40 και 120 km αντίστοιχα με εκρηκτική κεφαλή 23kg. Ο πύραυλος 48N6 έχει πιθανότητα καταστροφής του στόχου-μαχητικού που κυμαίνεται μεταξύ 80% -93%.   Η οικογένεια πυραύλων 9M96 έχει μια εξαιρετικά μεγάλη πιθανότητα άμεσου πλήγματος εναντίον πυραύλων κρουζ Pk =0.7 καθιστώντας την ιδανική για τον αντιπυραυλικό ρόλο.

Εκτιμώμενες αποστάσεις ανίχνευσης με βάση το rcs για διαφορετικούς τύπους ραντάρ

Μια συστοιχία S-300 μπορεί να τεθεί σε ανάπτυξη σε λιγότερο από 5-7 λεπτά χάρις στα αυτοματοποιημένα συστήματα και στις μικρής εμβέλειας –υψηλής κατευθυντικότητας αναπτυσσόμενες κεραίες επικοινωνιών που διαθέτει το κάθε όχημα. Με τον τρόπο αυτό στήνεται ένα τοπικό ασύρματο δίκτυο σε απόσταση μερικών χλμ σε ελάχιστο χρόνο και με αντοχή σε παρεμβολές. Το σύστημα επίσης είναι σχεδιασμένο για τη μικρότερη δυνατή συντήρηση. Οι πύραυλοι για παράδειγμα μπορούν χωρίς καμία συντήρηση να βρίσκονται σε επιχειρησιακή κατάσταση για 10 χρόνια. Επιπλέον το σύστημα είναι πιο συμπαγές και ευκίνητο σε σχέση με προηγούμενες εκδόσεις. Αυτό του επιτρέπει την ταχεία μεταφορά του σε καιρώ πολέμου σε οποιαδήποτε θέση. Η ελάχιστη απόσταση βολής είναι τα 2.5 km πράγμα που σημαίνει ότι απαιτείται και ένα μικρότερο σύστημα αεράμυνας σε περίπτωση που κάποιος στόχος ξεπεράσει την ισχυρή αντιαεροπορική ομπρέλα. Για το σκοπό αυτό εγκαταστάθηκαν στο νησί επιπλέον συστήματα TOR M1 ως το τελικό επίπεδο-στρώμα άμυνας. Τα οχήματα-μονάδες βολής του S-300 αποκαλούνται 5P85 TEL και μπορούν να μεταφέρουν μέχρι 4 κάθετα εκτοξευόμενα βλήματα. Η κάθετη εκτόξευση των βλημάτων τους επιτρέπει να πάρουν άμεσα πορεία προς το στόχο ανεξάρτητα που βλέπει ο εκτοξευτής όπως στα συστήματα Patriot (τυπικά ο κάθε εκτοξευτής των PATRIOT καλύπτει ένα τόξο 150 μοιρών). Αυτό επιτρέπει την εμπλοκή στόχων από οποιοδήποτε σημείο του ορίζοντα καθιστώντας το κατάλληλο ενάντια σε επιθέσεις κορεσμού από διαφορετικές κατευθύνσεις. Τυπικά κάθε συστοιχία S-300 έχει 6-8 μονάδες-εκτοξευτές βλημάτων με συνολικά 24-32 βλήματα έτοιμα για βολή. Η ταχυβολία του συστήματος είναι 1 βλήμα κάθε 3 δευτερόλεπτα.

πύραυλος 48Ν6Ε σε εκτόξευση

Εν κατακλείδι

Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν ένα πολλαπλασιαστή ισχύος στο οπλοστάσιο τους που τις επιτρέπει να είναι κυρίαρχοι στους ουρανούς του Αιγαίου. Η ύπαρξη των S-300 στο Αιγαίο είναι ένας παράγοντας αποτροπής ενάντια στην τουρκική επιθετικότητα και πολιτική των παραβιάσεων. Ήρθε η ώρα κάποιοι να πατήσουν το κουμπί ON και να θέσουν το σύστημα σε πλήρη λειτουργία χωρίς να φοβούνται τις αντιδράσεις Αμερικανών και Τούρκων. Με τη συνεχώς μειούμενη οροφή μαχητικών αεροσκαφών η μόνη λύση είναι να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τα μέσα που διαθέτουμε πόσω μάλλον ένα σύστημα που σαπίζει στις αποθήκες και είναι  φόβος ακόμη και για την αμερικανική αεροπορία (τα προηγούμενα χρόνια απέτρεψαν με πολιτικές πιέσεις και ανταλλάγματα στη Ρωσία παράδοση συστοιχιών S-300 σε Ιράν και Συρία).

Radar 64N6 Big Bird