Τεχνικές δυσκολίες στην ανάπτυξη του F-35

sdd_f35manfb_010

F 35 κατά το στάδιο της κατασκευής
(Πηγή jsf.mil)

Η ετήσια τεχνική έκθεση του γραμματέα του αμερικανικού πενταγώνου για το πρόγραμμα επιχειρησιακών Δοκιμών & Αξιολόγησης του μαχητικού αεροσκάφους 5ης γενιάς F35 ανέδειξε ορισμένα σοβαρά προβλήματα.

«H καθυστέρηση στις επιδιωκόμενες πτητικές δοκιμές το 2012 αποδυναμώνει την πρόοδο του προγράμματος και παραδίδοντας αεροσκάφη με μικρότερες επιχειρησιακές ικανότητες σε βραχυπρόθεσμο στάδιο.» ανέφερε η έκθεση 17 σελίδων.

Παραδόθηκε στο Κονγρέσσο στις 11 Ιανουαρίου και αποδεσμεύτηκε στο κοινό στις 15 Ιανουαρίου. Στην έκθεση συνοψίζονται τα κυριότερα προβλήματα που εμφάνισε μέχρι στιγμής το πρόγραμμα και ιδιαίτερα νέες ρωγμές που βρέθηκαν στην άτρακτο, μέση διαθεσιμότητα κάτω του 35%, μειωμένη επιβιωσιμότητα σε περίπτωση πλήγματος, αποκόλληση των επιστρώσεων της επιφάνειας του αεροσκάφους, αναταράξεις σε πτήση με διηχητική ταχύτητα, μειωμένες επιδόσεις (μικρότερη από την προβλεπόμενη μέγιστη διατηρούμενη φόρτιση G κατά τη διάρκεια στροφών κ.α )

 Βαλλιστικές Δοκιμές- Ολοκληρώθηκαν 2 από τις προβλεπόμενες 8

Στις πρώτες δοκιμές επιβεβαιώθηκε ότι η αφαίρεση του Polyalphaolefin (PAO) ψυκτικού, συστήματος κατάσβεσης πυρκαγιάς και της βαλβίδας ασφαλείας καυσίμου συντέλεσε στην μείωση επιβιωσιμότητας του αεροσκάφους κατά 25%. Η αφαίρεση είχε γίνει παλαιότερα το 2008 σε μια προσπάθεια μείωσης του βάρους.

F-35A Πτητικές Δοκιμές

Μέχρι το Νοέμβριο του 2012 η πρόοδος των δοκιμών και ελέγχου σε βασικά σημεία του αεροσκάφους κατά τη διάρκεια πτητικών δοκιμών ήταν μειωμένη κατά 30% σε σχέση με την προβλεπόμενη. Συγκεκριμένα μια σειρά τεχνικών ζητημάτων εμπόδισε τον τεχνικό έλεγχο:

  1. Περιορισμοί στις επιδόσεις του αεροσκάφους και του φακέλου πτήσης που είχαν σαν αποτέλεσμα τη μειωμένη χρήση μετάκαυσης που απαιτείται για τη διενέργεια υψηλής ταχύτητας-μεγάλου ύψους πτήσης.
  2. Ελαττώματα στο σύστημα εναερίου ανεφοδιασμού, μειώνοντας τις ευκαιρίες δοκιμών.
  3. Μεγαλύτερη του αναμενόμενου φόρτιση στους εσωτερικούς σταθμούς όπλων. Μειώθηκαν με αυτό το τρόπο οι δοκιμές σε φορτία μεγάλου βάρους.
  4. Μείωση προδιαγραφών. Λόγω των πτητικών δοκιμών υπάρχει πρόθεση αναθεώρησης των προδιαγραφών του αεροσκάφους μειώνοντας τη μέγιστη διατηρούμενη φόρτιση κατά τη στροφή στα 4.6G από 5.3G και αυξάνοντας το χρόνο επιτάχυνσης από τα 0.8M στα 1.2Μ κατά 8 sec. Κατά τη διάρκεια δοκιμών το αεροσκάφος έδειξε μια σειρά από αδυναμίες στου συγκεκριμένους τομείς.

Επιπλέον εμφανίστηκαν περιστατικά αποκόλλησης ή φθοράς των επιστρώσεων οριζόντιων επιφανειών ιδιαίτερα κατά την πτήση σε μεγάλο ύψος με μεγάλη ταχύτητα. Εμφανίστηκαν υψηλότερες του αναμενομένου θερμοκρασίες κατά την πτήση που ευθύνονται για τα συγκεκριμένα περιστατικά . Τα περιστατικά αυτά εμφανίστηκαν και στις άλλες δύο εκδόσεις F35B/C.

F-35Β Πτητικές Δοκιμές

 Παρόλο που οι πτητικές δοκιμές ξεπέρασαν το αναμενόμενο ρυθμό, ο έλεγχος κρίσιμων στοιχείων και τεστ κατά τις πτήσεις ήταν 45% κάτω του αναμενόμενου (1075 ολοκληρωθέντα τεστ σε σχέση με τα 1939 προβλεπόμενα).

Επιπλέον,

  • Μείωση προδιαγραφών. Λόγω των πτητικών δοκιμών υπάρχει πρόθεση αναθεώρησης των προδιαγραφών του αεροσκάφους μειώνοντας τη μέγιστη διατηρούμενη φόρτιση κατά τη στροφή στα 4.5G από 5.0G και αυξάνοντας το χρόνο επιτάχυνσης από τα 0.8M στα 1.2Μ κατά 16 sec. Κατά τη διάρκεια δοκιμών το αεροσκάφος έδειξε μια σειρά από αδυναμίες στου συγκεκριμένους τομείς.
  • Οπως και στο F35 A εμφανίστηκαν και εδώ περιστατικά αποκόλλησης και φθοράς των επιστρώσεων. Μέχρι να αναπτυχθούν και εφαρμοστούν νέα σχέδια επιστρώσεων το αεροσκάφος θα αποφεύγει να εκτελεί δοκιμές σε μεγάλες ταχύτητες.

F-35C Πτητικές Δοκιμές

To αεροσκάφος ολοκλήρωσε το 80% των προβλεπόμενων δοκιμών κρίσιμων τεστ μέχρι το Νοέμβριο του 2012.

  1. Λόγω των πτητικών δοκιμών υπάρχει πρόθεση αναθεώρησης των προδιαγραφών  του αεροσκάφους, μειώνοντας τη μέγιστη διατηρούμενη φόρτιση κατά τη στροφή στα 5,0G από 5.1G και αυξάνοντας το χρόνο επιτάχυνσης από τα 0.8M στα 1.2Μ κατά 43 sec. Κατά τη διάρκεια δοκιμών το αεροσκάφος έδειξε μια σειρά από αδυναμίες στου συγκεκριμένους τομείς.
  2. Λόγω των διαφορών στη σχεδίαση του F-35 C CATOBAR και στις μεγαλύτερες πτέρυγες αναφέρθηκαν περιστατικά σοβαρών κραδασμών και αναταραχών κατή τη διηχητική πτήση. Προτάθηκε η χρήση wing-spoilers. Μέχρι στιγμής δεν έχουν ολοκληρωθεί οι δοκιμές.
  3. Οπως και στο F35 A/Β εμφανίστηκαν και εδώ περιστατικά αποκόλλησης και φθοράς των επιστρώσεων. Μέχρι να αναπτυχθούν και εφαρμοστούν νέα σχέδια επιστρώσεων το αεροσκάφος θα αποφεύγει να εκτελεί δοκιμές σε μεγάλες ταχύτητες.

 Συστήματα Αποστολής

Παρόλες τις πτητικές δοκιμές η ανάπτυξη πηγαίου κώδικα για τα συστήματα του αεροσκάφους έχει μείνει πίσω στο χρονοδιάγραμμα.

Επιπλέον εμφανίστηκαν 5 κύρια προβλήματα κατά τις πτητικές δοκιμές

  1. Παράσιτα στις πληροφορίες που απεικονίζονται στον πιλότο από τον υπολογιστή αποστολής του αεροσκάφους. Τα παράσιτα προκαλούνται κατά τη διάρκεια πτήσης λόγω δονήσεων και δεν επιτρέπουν την εύκολη ανάγνωσή πληροφοριών από τον πιλότο.
  2. Η συμβατότητα με συσκευές νυχτερινής όρασης δεν είναι η επιθυμητή.
  3. Η καθυστέρηση μετάδοσης πληροφοριών από το σύστημα DAS φθάνει τα 133 msec (μέση τιμή) κάτω από τα 150msec που είναι το όριο του ανθρώπου για να καταλάβει τη διαφορά. Απαιτουνται περαιτέρω δοκιμές για να βελτιωθεί περαιτέρω αυτή η τιμή και στις ακραίες τιμές.
  4. Ο άξονας σκόπευσης του συστήματος απεικόνισης επί κάσκας απαιτεί ρύθμιση για τον κάθε πιλότο ξεχωριστά.
  5. Κάτω από συνθήκες χαμηλού φωτισμού εμφανίζονται στο σύστημα απεικόνισης επι κάσκας διαρροές φωτός  από το πιλοτήριο του F35. To φαινόμενο ονομάστηκε green glow  και μειώνει την ικανότητα όρασης κατά την πτήση εκτός του ότι είναι εξαιρετικά ενοχλητικό για τον πιλότο.

 Ρωγμές στην άτρακτο και στην Πτερυγική επιφάνεια

Κατα τη διάρκεια περιοδικών επιθεωρήσεων εμφανίστηκαν οι παρακάτω ρωγμές

– Στο F35 A βρέθηκε ρωγμή στο μπροστινό δεξί φτερό, στη χαμηλή flange (Διαφορετική από τη ρωγμή που βρέθηκε στην τεχνική έκθεση FY11).

– Επιπλέον βρέθηκε ρωγμή σε σύστημα της μηχανής.

– Το F35B σταμάτησε τις δοκιμές το Δεκέμβριο του 2012 μετά την εμφάνιση πολλαπλών ρωγμών κάτω από την άτρακτο (στο bulkhead flangeon)

-Βρέθηκαν άλλες δύο ρωγμές που είχαν όμως προβλεφθεί μια σε εσωτερικό πυλώνα φορτίου και μια κάτω από την άτρακτο.

Τα παραπάνω περιστατικά πιθανόν να οδηγήσουν σε επανασχεδιασμό και αύξηση του βάρους του αεροσκάφους.

Ο φαύλος κύκλος μείωσης βάρους, αύξηση εμβέλειας, οπλικού φορτίου – μείωση ανθεκτικότητας, επιβιωσιμότητας, ευστάθειας, προδιαγραφών   θα οδηγήσει το πρόγραμμα σε κρίσιμες αποφάσεις. Το σχεδόν 400 δις $ (326 επιθυμητό κόστος, 396 προβλεπόμενο με τα σημερινά δεδομένα κόστος) πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικού 5ης γενιάς F35 είναι το μεγαλύτερο αμυντικό πρόγραμμα της ιστορίας των ΗΠΑ.

Είναι πολύ μεγάλο για να αποτύχει και πολύ ανώριμο για να μπει ακόμη σε μαζική παραγωγή. Θα απαιτηθούν περαιτέρω κονδύλια και χρόνος για την ωρίμανση του προγράμματος. Χρόνος που σημαίνει αρκετά χρόνια ανάπτυξης και δυσαρεστημένους εξαγωγικούς πελάτες…

Σημείωση: H ΠΑ διαβλέποντας την καθυστέρηση το πρόγραμμα F35 ορθώς δεν προβαίνει σε βιαστικές κινήσεις. Οι τουρκικές μοίρες F35 θα κάνουν ίσως και μια δεκαετία μέχρι να καταστούν πλήρως επιχειρησιακές. Ο χρόνος κυλάει προς το μέρος μας καθώς μια σειρά από τεχνολογίες όπως ραντάρ AESA GaN, εξελιγμένα συστήματα IRST, εξελιγμένες τεχνικές κωδικοποίησης, συστήματα ESM  θα καθιστούν την αναγνώριση σε ικανοποιητική απόσταση ακόμη και Stealth αεροσκαφών εφικτή.

  

One thought on “Τεχνικές δυσκολίες στην ανάπτυξη του F-35

  1. Ψωνισε απο σβερκο η Τουρκια με το προγραμμα.Λεφτα στον κουβά και μάλιστα παρα πολλα.
    Διπλο το οφελος:
    Απο τη μια αγοραζουν προιον που δε χρειαζονται και αποδεικνυεται προβληματικο,αφετερου δε τα λεφτα αυτα δεν τα δινουν σε αλλα προιοντα.

    Μου αρέσει!

Πείτε μας την άποψή σας...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s