11mkb_EMBL-300X360 (1)

Το έμβλημα της 11ης Μοίρας Κ/Β S-300 PMU-1. Δύο βλήματα βολής , συνήθης πρακτική κατά ενός στόχου για βέβαιη κατάρριψη

Την προηγούμενη εβδομάδα ο Αρχηγός ΓΕΑ, Αντιπτέραρχος (Ι) Χρήστος Βαΐτσης, μετέβη στην Ρωσία το διάστημα 6-9 Σεπτεμβρίου μετά από πρόσκληση του Ρώσου Ομολόγου του. Επίκεντρο των επαφών ήταν η σύσφιξη των Ελληνο-Ρωσικών σχέσεων στον αμυντικό τομέα και ιδιαίτερα η υποστήριξη των Αντιαεροπορικών συστημάτων πάνω στα οποία είναι δομημένη η Ελληνική και Κυπριακή Αεράμυνα.

Στις τάξεις της ΠΑ και του ΕΣ υπηρετούν τόσο παλαιότερα Shorads OSA AKM, σύγχρονα Tor-M1 όσο και το αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς και υψομέτρου  S-300 PMU-1 (Hi-SAM). Οσον αφορά τα δύο πρώτα, αυτά επιχειρούν τις τελευταίες δεκαετίες με υψηλό βαθμό διαθεσιμότητας και ανάπτυξη σύνθετων τακτικών από το προσωπικό του ΕΣ μετά από χρόνια τριβή κατά την χρήση τους.

Οσον αφορά το τελευταίο όμως, τις 2 πυροβολαρχίες S-300 που σταθμεύουν στην Κρήτη, κατά καιρούς έχουν γίνει προσπάθειες για πλήρη αξιοποίησή τους χωρίς όμως ποτέ να έχει υπογραφεί μακροχρόνια σύμβαση υποστήριξης με την κατασκευάστρια εταιρεία. «Off the record» σε καίρια χρονικά διαστήματα έχουν έρθει Ρώσοι Τεχνικοί για την επισκευή και μια τυπική συντήρηση των συστημάτων, ενώ προ της άσκησης «Λευκός Αετός 2013» όπου έγινε δοκιμαστική βολή του πυραύλου 48Ν6Ε1, 4 βλήματα επαναπιστοποιήθηκαν και τέθηκαν σε χρήση. Υπενθυμίζεται ότι τα βλήματα 48Ν6 βρίσκομενα μέσα σε ειδικά κάνιστρα και σε καθεστώς μακράς αποθήκευσης, δεν απαιτείται κάποιους είδους συντήρηση για περίοδο 10 ετών. Πέραν από αυτό το χρονικό όριο απαιτείται επανέλεγχος και αντικατάσταση ελαττωματικών μερών, η λεγόμενη διαδικασία «επαναπιστοποίησης». Σε περίπτωση που αυτή η διαδικασία δεν γίνει, ο κατασκευαστής δεν εγγυάται την επιτυχή λειτουργία του βλήμματος κατά την εκτόξευση με απρόβλεπτες συνέπειες σε πολεμική περίοδο…

Η επιτυχής βολή (βλέπε S-300: Ηχησε η κραυγη του Δράκου, η οποία έγινε μπροστά στα έκπληκτα μάτια  ακολούθων άμυνας 20 συμμαχικών χωρών, επιστέγασε την προσπάθεια και την εκπαίδευση 14 τότε ετών (16 πλέον) της 11 Μοίρας K/B που είχε έδρα το Τυμπάκι της Κρήτης. Έπειτα της βολής αυτής το Ελληνικό ΥΠΕΘΑ έκανε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε η 11 Μοίρα Κ/Β να υπάρξει εφοδιαστική υποστήριξη και να γίνει η επαναπιστοποίηση και των 95 βλημάτων 48Ν6Ε1. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είχε πέσει τόσο η αναβάθμιση των βλημάτων παράλληλα με την επανασπιστοποίηση, διαδικασία που είχε μικρό κόστος, όσο και η απόκτηση νέων βλήμάτων 48Ν6Ε2 με αυξημένο βεληνεκές και ευελιξία ελιγμών στην τερματική φάση προς το στόχο.

Τις ενέργειες και τις διαπραγματεύσεις συντόνιζε το ίδιο το Ελληνικό Πεντάγωνο, ιδιαίτερα τον Απρίλιο του 2015. Η πολιτική αστάθεια όμως στην χώρα ή καλύτερα, η πολιτική αδράνεια άφησε την σύμβαση FOS της μακροχρόνιας υποστήριξης με την κατασκευάστρια εταιρεία Almaz-Antey στο ντουλάπι κάποιου Γραφείου της Γενικής Διεύθυνσης Εξοπλισμών.

S-300V

H Σελίδα της ΠΑ ακόμη και στην ανανεωμένη της μορφή περιέχει ανακρίβειες όπως του ότι η χώρα μας χρησιμοποιεί τα βλήματα 9Μ82 και 9Μ83 τα οποία δεν είναι συμβατά με το ραντάρ Tomb-Stone του συστήματος S-300 PMU-1 (Πηγή haf.gr)

Πέραν όμως από την παρούσα βούληση ή όχι της πολιτικής ηγεσίας τεράστια ερωτήματα δημιουργούν δύο γεγονότα:

  1. To συστημα S-300 PMU-1 χρησιμοποιεί για την καθοδήγηση των βλημάτων του, την τεχνική TVM. Με την τεχνική αυτή επιγραμματικά ο κάθε πύραυλος 48Ν6 λειτουργεί σαν δευτερεύων δέκτης των ανακλάσεων του ραντάρ εγκλωβισμού Tomb Stone και έτσι όσο πλησιάζει τον στόχο τόσο μεγαλύτερη ακρίβεια έχει. Σε αντίθεση με την τεχνική SARH όπου ο πύραυλος υπολογίζει την τροχιά του προς τον στόχο, στην τεχνική TVM συγκρίνονται τόσο το σήμα από τον δέκτη του ραντάρ Tomb Stone όσο και από τον δέκτη του πυραύλου 48Ν6 και υπολογίζεται (από τους ισχυρότερους επεξεργαστές στο Tomb Stone) η βέλτιστη τροχιά πρόσκρουσης. Τα δεδομένα τροχιάς στέλνονται από το ραντάρ εγκλωβισμού μέσα από το uplink στον καθοδηγούμενο 48Ν6. Στην ουσία η τεχνική TVM είναι μια εξέλιξη της SARH . Παρόλαυτα δεν έχει καταγραφεί ικανότητα καθοδήγησης πυραύλων SARH από το ραντάρ Tomb Stone των S-300 PMU-1, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται μια τέτοια πιθανότητα.  Στην σελίδα της ΠΑ υπάρχει αναφορά ότι τα βλήματα που χρησιμοποιούνται είναι τα 9Μ82 και 9Μ83 τα οποία χρησιμοποιούν τεχνική SARH . To πρώτο έχει εμβέλεια έως 100 km και ενδείκνυται για εμπλοκή βαλλιστικών πυραύλων που έχουν ταχύτητα έως 2400 m/s ενώ το δεύτερο (στην έκδοση ΜΕ, τέθηκε σε ρωσική υπηρεσία στις αρχές 90′) έχει εμβέλεια έως 200 km και ενδείκνυται για την εμπλοκή αεροσκαφών. Είτε λοιπόν η ΠΑ έχει προμηθευτεί τέτοιους σχετικά «ασύμβατους» με την έκδοση PMU-1 πυραύλους (ίσως για να μεγαλώσει το πολεμικό απόθεμα βλημάτων) είτε έχει προμηθευτεί κάποια πυροβολαρχία S-300V. Σε αυτήν την περίπτωση η πυροβολαρχία S-300V λόγω της μεγάλης ευελιξίας της να κινείται ακόμη και σε δύσκολα εδάφη θα μπορούσε να αναπτυχθεί για να καλύπτει τις Ελληνικές χερσαίες μηχανοκίνητες δυνάμεις είτε στον Έβρο είτε στην Κύπρο…
  2. Σε πρόσφατη φωτογραφία του Α/ΓΕΑ, Αντιπτεράρχου Χρήστου Βαίτση, κατά την ομιλία του στην 126 Σμηναρχία Μάχης στην Κρήτη υπήρχε και ένας εκτοξευτής S-300 στο φόντο. Αν κάποιος παρατηρήσει καλά τα κάνιστρα βολής θα δει ότι ενώ οι πρώτοι πύραυλοι έχουν όμοιους αριθμούς S/N  που καταλήγουν σε 428475 και 428462 αντίστοιχα, το πίσω κάνιστρο βολής έχει αριθμό που τελειώνει σε 40807248. Δεδομένου ότι μόλις 96 βλήμματα έχει προμηθευτεί η χώρα μας, τίθεται υπο ερώτημα κατά πόσο αυτή η μεγάλη διαφορά στα S/N των μπλοκ παραγωγής σχετίζεται με την ύπαρξη περισσότερων ή και διαφορετικών τύπων πυραύλων (πιθανή προμήθεια του πιο εξελιγμένου 48Ν6Ε2) στο Ελληνικό Οπλοστάσιο.
2014-07-30_par_paral_126sm_04

Με ένα παρατηρητικό μάτι, μπορεί κάποιος να διακρίνει την μεγάλη διαφορά στα S/N των μπροστινών με το πίσω κάνιστρο βολής

Εν κατακλείδι, η χρησιμοποίηση των αντιαεροπορικών συστοιχιών S-300 από την ΠΑ και η παρούσα κατάστασή τους δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη. Τα ερωτήματα μετά από 16 χρονια «λειτουργίας» δείχνουν ότι θα παραμείνουν αναπάντητα για πολλές δεκαετίες ακόμη.